അയർലൻഡും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള വ്യോമയാന ബന്ധം ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ഡബ്ലിൻ വിമാനത്താവളത്തിലെ യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണത്തിലുള്ള നിയന്ത്രണത്തെത്തുടർന്ന് അയർലൻഡിനെതിരെ നടപടിയെടുക്കാനുള്ള അമേരിക്കൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ സമയപരിധി ഈ വരുന്ന ബുധനാഴ്ച, അതായത് 2026 മെയ് 6-ന് അവസാനിക്കുകയാണ്. ഈ തീയതിക്കുള്ളിൽ അയർലൻഡ് ഗവൺമെന്റ് തൃപ്തികരമായ ഒരു പരിഹാരം കണ്ടെത്തിയില്ലെങ്കിൽ, ഐറിഷ് വിമാനക്കമ്പനികൾക്ക് അമേരിക്കയിൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരും.
2007-ൽ ഡബ്ലിൻ വിമാനത്താവളത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ ടെർമിനൽ (Terminal 2) നിർമ്മിക്കുന്ന സമയത്ത് പ്രാദേശിക പ്ലാനിംഗ് അതോറിറ്റി വെച്ച ഒരു നിബന്ധനയാണ് ഇപ്പോഴത്തെ തർക്കത്തിന് കാരണം. വിമാനത്താവളത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള റോഡുകളിലെ തിരക്ക് കുറയ്ക്കുന്നതിനായി, വർഷത്തിൽ യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണം 32 മില്യണിൽ (3.2 കോടി) കൂടാൻ പാടില്ല എന്നതായിരുന്നു ആ നിബന്ധന. എന്നാൽ അയർലൻഡിലെ വിനോദസഞ്ചാരവും ബിസിനസ്സും വളർന്നതോടെ ഈ പരിധി മറികടക്കപ്പെട്ടു. 2025-ൽ മാത്രം 3.64 കോടി (36.4 million) യാത്രക്കാരാണ് ഡബ്ലിൻ വിമാനത്താവളം വഴി യാത്ര ചെയ്തത്.
അമേരിക്കൻ വിമാനക്കമ്പനികളായ ഡെൽറ്റ (Delta), യുണൈറ്റഡ് (United), ജെറ്റ് ബ്ലൂ (JetBlue) എന്നിവർ ഇതിനെതിരെ ശക്തമായ പ്രതിഷേധത്തിലാണ്. തങ്ങൾക്ക് ഡബ്ലിനിലേക്ക് കൂടുതൽ സർവീസുകൾ തുടങ്ങണമെന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഈ ‘യാത്രാ പരിധി’ കാരണം അയർലൻഡ് അധികൃതർ അതിന് അനുമതി നൽകുന്നില്ലെന്ന് അവർ പരാതിപ്പെടുന്നു. അതേസമയം, ഐറിഷ് കമ്പനിയായ എയർ ലിംഗസ് (Aer Lingus) തങ്ങളുടെ സർവീസുകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് യൂറോപ്പും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ‘ഓപ്പൺ സ്കൈസ്’ (Open Skies) കരാറിന്റെ ലംഘനമാണെന്നാണ് അമേരിക്കയുടെ വാദം.
പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ:
മെയ് 6-ന് അമേരിക്കൻ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് (DOT) അയർലൻഡിനെതിരെ ഉപരോധം പ്രഖ്യാപിച്ചാൽ താഴെ പറയുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം:
- എയർ ലിംഗസിന് നിയന്ത്രണം: എയർ ലിംഗസിന്റെ പുതിയ അമേരിക്കൻ സർവീസുകൾക്ക് അനുമതി ലഭിക്കില്ല. നിലവിലുള്ള സർവീസുകളുടെ എണ്ണം വെട്ടിക്കുറയ്ക്കാനും അമേരിക്കയ്ക്ക് സാധിക്കും.
- ടിക്കറ്റ് നിരക്ക് വർദ്ധനവ്: സർവീസുകൾ കുറയുന്നതോടെ വിമാന ടിക്കറ്റ് നിരക്കുകൾ കുതിച്ചുയരും. ഇത് അമേരിക്കയിലുള്ള ഐറിഷ് പ്രവാസികളെയും വിനോദസഞ്ചാരികളെയും ബാധിക്കും.
- സാമ്പത്തിക നഷ്ടം: ടൂറിസം മേഖലയിൽ മാത്രം ഏകദേശം 4 മുതൽ 6 ബില്യൺ ഡോളർ വരെ (ഏകദേശം 50,000 കോടി രൂപ) നഷ്ടം സംഭവിക്കുമെന്ന് ഐറിഷ് പാർലമെന്റ് കമ്മിറ്റി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
ഐറിഷ് പ്രധാനമന്ത്രി മീഹോൾ മാർട്ടിനും ട്രാൻസ്പോർട്ട് മന്ത്രി ഏമൻ റയാനും ഈ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്. 32 മില്യൺ എന്ന യാത്രാ പരിധി നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി ‘ഡബ്ലിൻ എയർപോർട്ട് പാസഞ്ചർ കപ്പാസിറ്റി ബിൽ 2026’ എന്ന പുതിയ നിയമം സർക്കാർ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇതിനെതിരെ പരിസ്ഥിതി സംഘടനകൾ കോടതിയെ സമീപിച്ചിരിക്കുകയാണ്. വിമാനത്താവളം വികസിപ്പിക്കുന്നത് പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണത്തിനും ശബ്ദമലിനീകരണത്തിനും കാരണമാകുമെന്നാണ് ഇവരുടെ വാദം.
മാർച്ച് 31-ന് നടന്ന ഉന്നതതല ചർച്ചകളിൽ ചില പുരോഗതികൾ ഉണ്ടായതായി സൂചനയുണ്ട്. അമേരിക്കൻ ഗവൺമെന്റ് ഇതിനോടകം രണ്ട് തവണ സമയപരിധി നീട്ടി നൽകിയത് ഒരു ശുഭസൂചനയായാണ് വ്യോമയാന വിദഗ്ധർ കാണുന്നത്. എങ്കിലും, മെയ് 6-നകം കൃത്യമായ ഒരു ഉറപ്പ് ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ അമേരിക്ക കടുത്ത നടപടികളിലേക്ക് നീങ്ങും.
അയർലൻഡിലെ ബിസിനസ്സ് മേഖലയും വിനോദസഞ്ചാരവും അമേരിക്കൻ വിപണിയെ ഏറെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ, ഈ തർക്കം എത്രയും വേഗം പരിഹരിക്കപ്പെടുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് ഡബ്ലിൻ എയർപോർട്ട് അതോറിറ്റിയും (daa) പൊതുജനങ്ങളും. വരും ദിവസങ്ങളിൽ വാഷിംഗ്ടണിൽ നിന്ന് വരുന്ന വാർത്തകൾ അയർലൻഡിന്റെ വിമാനയാത്രാ ഭാവി തന്നെ നിർണ്ണയിക്കും.