മാലിന്യ ശേഖരണ പരിഷ്കരണത്തിൽ നിലപാട് മാറ്റി അയർലൻഡ് സർക്കാർ; കടുത്ത അമർഷവുമായി പ്രതിപക്ഷം

അയർലൻഡിലെ ഗാർഹിക മാലിന്യ ശേഖരണ സംവിധാനത്തിൽ (Household Waste Collection) വരുത്തുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്ന വിപ്ലവാത്മക മാറ്റങ്ങളിൽ നിന്നും സർക്കാർ നിശബ്ദമായി പിന്നാക്കം പോയതായി ആരോപണം. നിലവിലുള്ള കടുത്ത സ്വകാര്യവൽക്കരണ മാതൃക മാറ്റുമെന്ന വാഗ്ദാനം ലംഘിച്ചതിലൂടെ സർക്കാർ വൻകിട മാലിന്യ കമ്പനികളുടെ താല്പര്യങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങുകയാണെന്ന് പ്രതിപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളും ട്രേഡ് യൂണിയനുകളും ആരോപിച്ചു. ബിൻ ചാർജുകൾ (Bin Charges) കുത്തനെ ഉയരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഈ തീരുമാനം സാധാരണക്കാരായ പ്രവാസികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കുടുംബങ്ങൾക്ക് വലിയ സാമ്പത്തിക ഭാരമാണ് വരുത്തിവെക്കുന്നത്.

യൂറോപ്പിലെ ഭൂരിഭാഗം രാജ്യങ്ങളിലും തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ (Local Councils) നേരിട്ടോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പ്രത്യേക പ്രദേശത്തേക്ക് ഒരു കമ്പനിയെ മാത്രം കരാർ ഏൽപ്പിച്ചോ ആണ് മാലിന്യം ശേഖരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ അയർലൻഡിൽ പൂര്ണ്ണമായും സ്വകാര്യവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ‘സൈഡ്-ബൈ-സൈഡ്’ (Side-by-Side) മത്സര വിപണിയാണ് നിലവിലുള്ളത്. ഇതിന്റെ ഫലമായി ഒരേ തെരുവിലെ വീടുകളിൽ നിന്ന് മാലിന്യം ശേഖരിക്കാനായി പല കമ്പനികളുടെ (Panda, Greyhound, City Bin Co.) വൻകിട ഡീസൽ വണ്ടികൾ ഒരേ ദിവസം രാവിലെ വന്നെത്തുന്നു.

വാഗ്ദാനങ്ങൾ ലംഘിച്ച് മന്ത്രാലയം

സർക്കാറിന്റെ ഔദ്യോഗിക പരിസ്ഥിതി നയരേഖയായ ‘വേസ്റ്റ് ആക്ഷൻ പ്ലാൻ ഫോർ എ സർക്കുലർ എക്കോണമി’യിൽ ഇത്തരം അശാസ്ത്രീയമായ ബഹു-കമ്പനി രീതി അവസാനിപ്പിക്കുമെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ഓരോ പ്രദേശത്തും ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട കമ്പനിക്ക് മാത്രം ടെൻഡർ വഴി മാലിന്യ ശേഖരണ ചുമതല നൽകുന്ന ‘കോമ്പറ്റിഷൻ ഫോർ ദ മാർക്കറ്റ്’ (Competition for the market) രീതി കൊണ്ടുവരാനായിരുന്നു മുൻപ് പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നത്.

എന്നാൽ ഈ നീക്കത്തിൽ നിന്നും പരിസ്ഥിതി കാലാവസ്ഥാ മന്ത്രാലയം പിന്മാറിയെന്നാണ് പുതിയ വിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പഴയ സ്വകാര്യ സമ്പ്രദായം തന്നെ തുടർന്നു കൊണ്ടുപോകാനാണ് സർക്കാറിന്റെ തീരുമാനം. ഇത് സ്വകാര്യ മാലിന്യ കമ്പനികളുടെ കൊള്ളലാഭത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള സർക്കാറിന്റെ പ്ലാൻ മാറ്റമാണെന്ന് ആരോപിച്ച പ്രതിപക്ഷം, സർക്കാറിന്റേത് പരിസ്ഥിതിയോടും ജനങ്ങളോടുമുള്ള വഞ്ചനയാണെന്ന് കുറ്റപ്പെടുത്തി.

കുതിച്ചുയരുന്ന നിരക്കുകളും പരിസ്ഥിതി ആഘാതവും

കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷത്തിനിടെ അയർലൻഡിലെ സ്വകാര്യ മാലിന്യ കമ്പനികൾ തങ്ങളുടെ സേവന നിരക്കുകളിൽ 25 മുതൽ 48 ശതമാനം വരെ ഭീമമായ വർദ്ധനവാണ് വരുത്തിയത്. ഇന്ധനവില വർദ്ധനവും പ്രവർത്തന ചിലവുകളുമാണ് കമ്പനികൾ ഇതിന് കാരണമായി പറയുന്നത്. നിലവിൽ ജീവിതച്ചെലവ് വർദ്ധിച്ചു നിൽക്കുന്ന അയർലൻഡിൽ ബിൻ ഫീസിലെ ഈ കടന്നുകയറ്റം സാധാരണ കുടുംബങ്ങൾക്ക് താങ്ങാനാവാത്തതാണ്.

സാമ്പത്തിക നഷ്ടത്തിന് പുറമേ, ഈ സംവിധാനം ഉണ്ടാക്കുന്ന പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങളും നിസ്സാരമല്ല. ഒരേ തെരുവിലേക്ക് പല കമ്പനികളുടെ വലിയ പുകയൂറ്റുന്ന ഡീസൽ ലോറികൾ വരുന്നത് അന്തരീക്ഷ മലിനീകരണവും ഗതാഗതക്കുരുക്കും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ, നഗരങ്ങളിൽ നിയമവിരുദ്ധമായി മാലിന്യം തള്ളുന്ന (Illegal Dumping) പ്രവണത തടയാൻ തദ്ദേശ കൗൺസിലുകൾക്ക് പ്രതിവർഷം 100 മില്യൺ യൂറോയോളം ചെലവഴിക്കേണ്ടി വരുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ സാധാരണ വീടുകളിൽ നിന്ന് പണം വാങ്ങി മാലിന്യം എടുക്കുന്ന സ്വകാര്യ കമ്പനികൾ ഇത്തരം പൊതു ശുചീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് യാതൊരു തുകയും നൽകുന്നതുമില്ല.

പൊതുമേഖലാ നിരീക്ഷണവും ശക്തമായ ആവശ്യങ്ങളും

മാലിന്യ ശേഖരണം വീണ്ടും തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ (Local Authorities) നേരിട്ടുള്ള മേൽനോട്ടത്തിൽ കൊണ്ടുവരണമെന്നാണ് പ്രധാന പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളുടെ ആവശ്യം. ഒരു പ്രദേശത്ത് ഒറ്റ വിതരണക്കാരൻ എന്ന രീതി വന്നാൽ സർവീസ് നിരക്കുകളിൽ കൃത്യമായ സർക്കാരീയ നിയന്ത്രണം കൊണ്ടുവരാനും പുനരുപയോഗം (Recycling) കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കാനും സാധിക്കും.

സ്വകാര്യ മേഖലയിലെ മത്സരം സേവന നിലവാരം കൂട്ടുമെന്നാണ് നിർമ്മാതാക്കളുടെ വാദമെങ്കിലും, അത് വിപണിയുടെ പരാജയമാണെന്ന് ഉപഭോക്തൃ സംഘടനകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. രാജ്യത്തുടനീളം ഉയരുന്ന ബിൻ ചാർജുകളിൽ ജനങ്ങൾ അമർഷത്തിലായിരിക്കെ, എന്തുകൊണ്ടാണ് വിപ്ലവാത്മകമായ ഈ നിയമപരിഷ്കരണത്തിൽ നിന്നും പിന്മാറിയതെന്ന് വ്യക്തമാക്കാൻ സർക്കാറിന് മേൽ ശക്തമായ സമ്മർദ്ദമുണ്ട്.