അയർലണ്ടിലെ ‘ഹോട്ട് സ്കൂൾ മീൽസ്’ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് ഗവൺമെന്റ് പുറത്തുവിട്ട ഏറ്റവും പുതിയ റിപ്പോർട്ടിൽ 99 ശതമാനം പിന്തുണ കാണിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അതിനുള്ളിലെ പരാതികൾ ഞെട്ടിക്കുന്നതാണ്. പദ്ധതിയെ എല്ലാവരും അനുകൂലിക്കുമ്പോഴും, സ്കൂളുകളിൽ നൽകുന്ന ഭക്ഷണത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരമില്ലായ്മ, ഒരേ വിഭവങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുന്നത്, രുചിയില്ലായ്മ എന്നിവയ്ക്കെതിരെ മാതാപിതാക്കൾ രംഗത്തെത്തിയിരിക്കുകയാണ്.
അയർലണ്ടിലെ കുട്ടികൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ ഗുണഭോക്താക്കളാണെങ്കിലും, ഭക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പരാതികൾ ശക്തമാണ്. സർവ്വേയിൽ ഉയർന്നു വന്ന പ്രധാന വിമർശനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
- ഒരേ വിഭവങ്ങളുടെ ആവർത്തനം : മിക്കവാറും സ്കൂളുകളിൽ 10 ദിവസത്തെ ഒരു ‘സൈക്കിൾ മെനു’ ആണ് പിന്തുടരുന്നത്. ഇതിൽ ആഴ്ചയിൽ പലതവണ പാസ്തയും ചിക്കൻ വിഭവങ്ങളും തന്നെ ആവർത്തിക്കുന്നു. ഇത് കുട്ടികൾക്ക് ഭക്ഷണത്തോടുള്ള താല്പര്യം കുറയ്ക്കാൻ കാരണമാകുന്നു. “എല്ലാ ദിവസവും പാസ്ത മാത്രം” എന്നാണ് പല കുട്ടികളുടെയും പരാതി.
- ഭക്ഷണത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരവും ചൂടും: പല സ്കൂളുകളിലും അടുക്കള സൗകര്യമില്ലാത്തതിനാൽ പുറത്തുള്ള വലിയ കമ്പനികളിൽ നിന്ന് പാക്ക് ചെയ്താണ് ഭക്ഷണം എത്തുന്നത്. ഭക്ഷണം കുട്ടികളുടെ കയ്യിൽ എത്തുമ്പോഴേക്കും അതിന്റെ ചൂട് കുറയുകയും, പച്ചക്കറികൾ അമിതമായി വെന്ത് രുചി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെ ‘വിമാനത്തിലെ മോശം ഭക്ഷണം’ എന്നാണ് ചില മാതാപിതാക്കൾ സർവ്വേയിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.
- ഭക്ഷണം പാഴാകുന്നു (Food Waste): ഭക്ഷണത്തിന് രുചിയില്ലാത്തതിനാൽ വലിയൊരു ശതമാനം ഭക്ഷണം കുപ്പത്തൊട്ടിയിലേക്ക് പോകുന്നു എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി. ചില സ്കൂളുകളിൽ 30 ശതമാനത്തോളം ഭക്ഷണം കുട്ടികൾ കഴിക്കാതെ കളയുന്നുണ്ടെന്ന് അധ്യാപകർ പറയുന്നു. ഗവൺമെന്റ് കോടിക്കണക്കിന് യൂറോ ചിലവാക്കുമ്പോഴും കുട്ടികൾ വിശന്നിരിക്കേണ്ടി വരുന്നത് വലിയ പ്രതിഷേധത്തിന് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
- രുചിയിലെ വൈവിധ്യമില്ലായ്മ: അയർലണ്ടിലെ സ്കൂളുകൾ ഇപ്പോൾ വളരെ വൈവിധ്യപൂർണ്ണമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് മലയാളി കുട്ടികൾക്ക് വീട്ടിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന മസാലകൾ ചേർത്ത ഭക്ഷണത്തിന്റെ രുചി സ്കൂൾ ഭക്ഷണത്തിൽ ലഭിക്കുന്നില്ല. സസ്യാഹാരം (Vegetarian) കഴിക്കുന്ന കുട്ടികൾക്ക് വളരെ കുറച്ച് ഓപ്ഷനുകൾ മാത്രമേ ലഭ്യമാകുന്നുള്ളൂ. ഇന്ത്യൻ അല്ലെങ്കിൽ ഏഷ്യൻ രുചികൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയുള്ള ‘ഗ്ലോബൽ മെനു’ വേണമെന്നാണ് പ്രവാസികളുടെ ആവശ്യം.
മാതാപിതാക്കളുടെ ആശങ്ക
കുട്ടികൾ സ്കൂളിലെ ഭക്ഷണം കഴിക്കാത്തതുകൊണ്ട് വൈകുന്നേരം വീട്ടിലെത്തുമ്പോൾ അവർ അമിതമായി വിശന്നിരിക്കുകയും ഇത് അവരുടെ ആരോഗ്യത്തെ ബാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന് പല മലയാളി അമ്മമാരും പരാതിപ്പെടുന്നു. “ഭക്ഷണം സൗജന്യമാണ് എന്നത് നല്ല കാര്യമാണ്, പക്ഷേ അത് കുട്ടിക്ക് കഴിക്കാൻ കഴിയുന്നതാകണം” എന്നതാണ് പൊതുവായ നിലപാട്.
ഗവൺമെന്റ് നടപടികൾ
പരാതികൾ വർദ്ധിച്ചതോടെ ഭക്ഷണത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം പരിശോധിക്കാൻ പുതിയ സംവിധാനം കൊണ്ടുവരുമെന്ന് മന്ത്രി ഹെതർ ഹംഫ്രീസ് അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. വലിയ കമ്പനികൾക്ക് പകരം പ്രാദേശികമായി ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്ന ചെറിയ കാറ്ററിംഗ് ഏജൻസികളെ ഏൽപ്പിക്കുന്നത് പരിഗണനയിലാണ്. 2026 അവസാനത്തോടെ ഈ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെടുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
ചുരുക്കത്തിൽ, പദ്ധതിയുടെ പേരിൽ ലഭിക്കുന്ന 99% പിന്തുണ എന്നത് സൗജന്യ ഭക്ഷണം എന്ന ആശയത്തോടുള്ളതാണ്, അല്ലാതെ നിലവിൽ നൽകുന്ന ഭക്ഷണത്തോടല്ല. ഭക്ഷണത്തിന്റെ രുചിയിലും ഗുണത്തിലും വലിയ മാറ്റം വന്നാൽ മാത്രമേ ഈ പദ്ധതി പൂർണ്ണ അർത്ഥത്തിൽ വിജയിക്കുകയുള്ളൂ.