ഇറാനുമായുള്ള യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനും ആണവ കരാർ പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുമായി ഇസ്ലാമാബാദിൽ നടക്കുന്ന ചർച്ചകളിൽ അമേരിക്കയും അവരുടെ യൂറോപ്യൻ സഖ്യകക്ഷികളും തമ്മിൽ കടുത്ത ഭിന്നത. അമേരിക്കൻ ചർച്ചാ സംഘത്തിന് മതിയായ പരിചയസമ്പത്തില്ലെന്നും, അവർ ഇറാൻ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ സാങ്കേതിക വിഷയങ്ങളിൽ പരാജയപ്പെടുമെന്നുമാണ് ലണ്ടൻ, പാരിസ്, ബെർലിൻ തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നയതന്ത്രജ്ഞർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നത്.
നിലവിലെ അമേരിക്കൻ സംഘത്തെ നയിക്കുന്നത് സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫ്, ജാറെഡ് കുഷ്നർ എന്നിവരാണ്. ഇവർക്ക് രാഷ്ട്രീയത്തേക്കാൾ ഉപരി ‘റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ്’ ബിസിനസ് മേഖലയിലാണ് കൂടുതൽ പരിചയമെന്ന് യൂറോപ്യൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ പരിഹസിക്കുന്നു. 2015-ലെ ആണവ കരാറിൽ (JCPOA) നൂറിലധികം ആണവ ശാസ്ത്രജ്ഞരും സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരും മാസങ്ങളോളം ചർച്ചകൾ നടത്തിയാണ് ഓരോ തീരുമാനവും എടുത്തത്. എന്നാൽ നിലവിലെ സംഘം വെറും അഞ്ച് പേജുള്ള ഒരു ‘ഹാൻഡ് ഷേക്ക് ഡീൽ’ (Handshake Deal) വഴി പ്രശ്നം തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് അപകടകരമാണെന്ന് യൂറോപ്പ് കരുതുന്നു.
ഇറാൻ വിപ്ലവ ഗാർഡുകൾ (IRGC) ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചുപൂട്ടിയത് ആഗോള എണ്ണവില വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഏപ്രിൽ 21-നകം ഈ പ്രതിസന്ധി തീർക്കണമെന്ന വാശിയിലാണ് അമേരിക്ക. എന്നാൽ ഇറാൻ ഇത് ഒരു യുദ്ധക്കളത്തിന്റെ ബാക്കിപത്രമായാണ് കാണുന്നത്. തങ്ങളുടെ മരവിപ്പിച്ച കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ആസ്തികൾ വിട്ടുകിട്ടണമെന്നും, അമേരിക്ക ഇനി തങ്ങളെ ആക്രമിക്കില്ലെന്ന് ഉറപ്പ് നൽകണമെന്നുമാണ് ഇറാന്റെ ആവശ്യം.
ഇറാൻ 60 ശതമാനത്തോളം ശുദ്ധീകരിച്ച യുറേനിയം ശേഖരം കൈവശം വെച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് എങ്ങനെ നശിപ്പിക്കണം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു രാജ്യത്തേക്ക് മാറ്റണം എന്ന കാര്യത്തിൽ ഇപ്പോഴും വ്യക്തതയില്ല. തുർക്കിയിലേക്കോ ഫ്രാൻസിലേക്കോ ഈ ഇന്ധനം മാറ്റണമെന്ന നിർദ്ദേശം ചർച്ചയിലുണ്ടെങ്കിലും, ഇതിന്റെ സാങ്കേതിക വശങ്ങൾ അമേരിക്കൻ പ്രതിനിധികൾക്ക് മനസ്സിലാകുന്നില്ലെന്ന് സഖ്യകക്ഷികൾ ആരോപിക്കുന്നു. ചർച്ചകൾ വേഗത്തിൽ തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് വഴി ഇറാൻ ഒരു ‘ആണവ ശക്തി’യായി മാറാനുള്ള സാധ്യത യൂറോപ്പ് ഭയപ്പെടുന്നു.
അയർലൻഡിലും മറ്റ് വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും താമസിക്കുന്ന മലയാളികളെ സംബന്ധിച്ച് ഈ വാർത്താ വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഇന്ധനക്ഷാമം മൂലം വിമാന സർവീസുകൾ റദ്ദാക്കിയതും ഊർജ്ജ വില വർദ്ധിച്ചതും ഈ ചർച്ചകളുടെ ഫലത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് കൂടുതൽ കാലം അടച്ചിടേണ്ടി വരും, ഇത് പ്രവാസികളുടെ നാട്ടിലേക്കുള്ള യാത്രകളെയും നിത്യോപയോഗ സാധനങ്ങളുടെ വിലയെയും സാരമായി ബാധിക്കും.
തങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികൾ അയോഗ്യരാണെന്ന ആരോപണം വൈറ്റ് ഹൗസ് തള്ളിക്കളഞ്ഞു. പ്രസിഡന്റ് ട്രംപിന് മികച്ച കരാറുകൾ ഉണ്ടാക്കാൻ അറിയാമെന്നും, ‘അമേരിക്ക ഫസ്റ്റ്’ എന്ന നയത്തിലൂന്നിയുള്ള തീരുമാനങ്ങൾ മാത്രമേ എടുക്കുകയുള്ളൂ എന്നും വക്താവ് അന്ന കെല്ലി വ്യക്തമാക്കി.
ചർച്ചകൾ അവസാന ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ ലോകം മുഴുവൻ ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ഇസ്ലാമാബാദിലേക്കാണ്. ഒരു ‘പെട്ടെന്നുള്ള കരാർ’ ആണോ അതോ ‘സുരക്ഷിതമായ കരാർ’ ആണോ ഉണ്ടാകുക എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും വരും വർഷങ്ങളിലെ ആഗോള സമാധാനം.
