യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിൽ (EU) അതിർത്തി കടന്നുള്ള കുറ്റകൃത്യ അന്വേഷണങ്ങളിൽ നിർണ്ണായകമായ ഡിജിറ്റൽ തെളിവുകൾ വേഗത്തിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി പുതിയ നിയമനിർമ്മാണം നടപ്പിലാക്കി. ഇ.യു ഇ-എവിഡൻസ് പാക്കേജ് (EU e-Evidence Package) എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ചരിത്രപരമായ നിയമസംവിധാനം വഴി, ഒരു യൂറോപ്യൻ രാജ്യത്തെ ക്രമസമാധാന പാലകർക്കും അന്വേഷണ ഏജൻസികൾക്കും മറ്റൊരു രാജ്യത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ടെക് കമ്പനികളിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് വിവരങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ തെളിവുകളും ആവശ്യപ്പെടാൻ സാധിക്കും.
മെറ്റാ, ഗൂഗിൾ, ആപ്പിൾ തുടങ്ങി ലോകത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട വലിയ സോഷ്യൽ മീഡിയ, ക്ലൗഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ടെക്നോളജി കമ്പനികളുടെ യൂറോപ്യൻ ആസ്ഥാനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് അയർലൻഡിലെ ഡബ്ലിനിലാണ്. അതിനാൽ പുതിയ ഇ.യു നിയമം നടപ്പിലാക്കുന്നതിൽ അയർലൻഡ് ജസ്റ്റിസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റും അയർലൻഡിലെ നിയമസംവിധാനങ്ങളും ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്കാണ് വഹിക്കുന്നത്. രാജ്യത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന എല്ലാ ഡിജിറ്റൽ സേവന ദാതാക്കളും പുതിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ കൃത്യമായി പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ വിപുലമായ പ്രചാരണങ്ങളും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും സർക്കാർ പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പുതിയ അന്വേഷണ രീതികളും നിർബന്ധിത സമയപരിധിയും
മുൻകാലങ്ങളിൽ ഒരു രാജ്യത്തെ കുറ്റകൃത്യ അന്വേഷണത്തിന് മറ്റൊരു രാജ്യത്തുള്ള സോഷ്യൽ മീഡിയ കമ്പനിയിൽ നിന്നോ ഇമെയിൽ പ്രൊവൈഡറിൽ നിന്നോ വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കണമെങ്കിൽ എം.എൽ.എ.ടി (Mutual Legal Assistance Treaties) പോലുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ നിയമവഴികളിലൂടെ മാസം തോറും കാത്തിരിക്കേണ്ടിയിരുന്നു. പലപ്പോഴും തെളിവുകൾ നശിപ്പിക്കപ്പെടാനും അന്വേഷണം വൈകാനും ഇത് കാരണമായിരുന്നു. എന്നാൽ പുതിയ നിയമത്തോടെ രണ്ട് പ്രധാനപ്പെട്ട അധികാരങ്ങളാണ് പോലീസിന് ലഭിക്കുന്നത്:
- യൂറോപ്യൻ പ്രൊഡക്ഷൻ ഓർഡറുകൾ (European Production Orders): ഒരു കേസിന് ആവശ്യമായ ഉപഭോക്തൃ വിവരങ്ങൾ, ഇമെയിലുകൾ, സന്ദേശങ്ങൾ, ഐ.പി അഡ്രസ്സുകൾ എന്നിവ കൈമാറാൻ പോലീസ് നിർദ്ദേശം നൽകിയാൽ ടെക് കമ്പനികൾ സാധാരണ കേസുകളിൽ 10 ദിവസത്തിനകവും, ജീവന് ഭീഷണിയുള്ള അടിയന്തിര ഘട്ടങ്ങളിൽ വെറും 8 മണിക്കൂറിനകവും വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.
- യൂറോപ്യൻ പ്രിസർവേഷൻ ഓർഡറുകൾ (European Preservation Orders): ഒരു ഡിജിറ്റൽ തെളിവ് മായ്ച്ചു കളയാതിരിക്കാനായി അത് ഉടനടി ഫ്രീസ് ചെയ്ത് 60 ദിവസത്തേക്ക് സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കാൻ കമ്പനികൾക്ക് പോലീസ് നിർദ്ദേശം നൽകാം.
ടെലികോം കമ്പനികൾ, സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ, ഇമെയിൽ ആപ്പുകൾ, ക്ലൗഡ് സ്റ്റോറേജ് സേവനങ്ങൾ, ഓൺലൈൻ മാർക്കറ്റ് പ്ലേസുകൾ എന്നിവയ്ക്കെല്ലാം ഈ നിയമം ബാധകമാണ്. യൂറോപ്പിൽ സേവനം നൽകുന്ന എല്ലാ സ്ഥാപനങ്ങളും ഇത്തരത്തിലുള്ള പോലീസ് ഉത്തരവുകൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിനായി ഔദ്യോഗിക പ്രതിനിധികളെയോ ലീഗൽ കോൺടാക്റ്റ് പോയിന്റുകളെയോ നിയമിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യ സംരക്ഷണവും പ്രത്യേക ഓഫീസും
വേഗത്തിലുള്ള തെളിവ് ശേഖരണം ഉറപ്പാക്കുമ്പോഴും വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങളുടെ ദുരുപയോഗം തടയാനുള്ള സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളും നിയമത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നതിൽ വ്യക്തമായ നിയമപരമായ തെറ്റുകളോ, അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യ ലംഘനങ്ങളോ ഉണ്ടെന്ന് തോന്നിയാൽ അത് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാൻ കമ്പനികൾക്ക് അവകാശമുണ്ട്.
പുതിയ ഉത്തരവുകൾ കാര്യക്ഷമമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി അയർലൻഡ് ഒരു പ്രത്യേക ‘ക്രിമിനൽ ജസ്റ്റിസ് ഇന്റർനാഷണൽ കോഓപ്പറേഷൻ ഓഫീസ്’ (Criminal Justice International Cooperation Office) സ്ഥാപിക്കുന്നുണ്ട്. വിദേശത്തെ അന്വേഷണ ഏജൻസികളിൽ നിന്ന് അയർലൻഡിലെ ടെക് കമ്പനികൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഉത്തരവുകൾ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനും സാങ്കേതിക സഹായം നൽകുന്നതിനുമായാണ് ഈ ഔദ്യോഗിക സംവിധാനം പ്രവർത്തിക്കുക.
സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, സംഘടിത കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക തട്ടിപ്പുകൾ, കുട്ടികൾക്കെതിരായ അതിക്രമങ്ങൾ എന്നിവ തടയുന്നതിൽ ഡിജിറ്റൽ അടയാളങ്ങൾ നിർണ്ണായകമാണ്. പുതിയ ഇ.യു ഇ-എവിഡൻസ് നിയമം പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതോടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അതിർത്തികൾ ഇനി കുറ്റവാളികൾക്ക് സംരക്ഷണ കവചമാകില്ലെന്ന് നിയമ വിദഗ്ദ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.


